सोने मागणी घटणार

- बाजारात रोख उपलब्ध नसल्याने फटका

Gold-Copper

मुंबई : दिवाळीमुळे खरेदी वाढून आर्थिक मरगळ दूर होण्यास काही प्रमाणात सुरूवात झाली असली तरी अद्यापही गुंतवणूक क्षेत्रात फार उत्साहाचे वातावरण नाही. गुंतवणुकीचे अन्य मार्ग तसे संकटातच आहेत. याचा परिणाम सोन्यावर होऊन बाजारातील सोने मागणी घटण्याची चिन्हे आहेत.

आर्थिक मरगळ आणि वाढत्या किमतीमुळे चालू वर्षांमध्ये देशभरात सोन्याच्या मागणीला मोठा फटका बसल्याचे दिसत आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत चालू वर्षात सोन्याची मागणी आठ टक्क्यांनी कमी होण्याची शक्यता आहे. २०१८मध्ये देशात ७६० टन सोन्याची विक्री झाली होती. चालू वर्षात हा आकडा ७०० टनांवरच मर्यादित राहण्याची चिन्हे आहेत. ‘वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिल’ने प्रसिद्ध केलेल्या अहवालामध्ये ही माहिती देण्यात आली आहे.

सप्टेंबरच्या पहिल्या आठवड्यामध्ये सोन्याच्या किमतीने प्रति दहा ग्रॅमसाठी ३९,०११ रुपये असा आजवरचा सर्वोच्च दर नोंदवला होता. ही भाववाढ तसेच, सीमा शुल्कामध्ये झालेली अडीच टक्क्यांची वाढ सराफ बाजारासाठी मारक ठरली असेही या अहवालात म्हटले आहे. अहवालानुसार २०१९च्या तिसऱ्या तिमाहीअखेर म्हणजे जुलै ते सप्टेंबर या कालावधीत सोन्याची मागणी गेल्या वर्षीच्या याच कालावधीच्या तुलनेत ३२ टक्‍क्‍यांनी घटली. सप्टेंबरअखेरच्या तिमाहीमध्ये देशभरातील सोन्याची मागणी १२३ टनांवर मर्यादित राहिली. २०१६च्या दुसऱ्या तिमाहीतील मागणीनंतरचा हा नीचांक आहे. सोन्याच्या दरात झालेली जबर वाढ या घटत्या मागणीसाठी प्रामुख्याने कारणीभूत ठरली आहे.

जुलै २०१९च्या मध्यात सोन्याचा दर प्रति दहा ग्रॅमसाठी साधारणत: ३५ हजार रुपये होता. मात्र, सप्टेंबरपर्यंत यामध्ये कमालीची वाढ झाली आणि दर ३८,७९५ रुपयांच्या पातळीवर पोहोचला. साहजिकच सोनेविक्रीच्या आकड्यांमध्ये कमालीची घसरण नोंदवली गेली.
देशामध्ये दक्षिणेच्या राज्यात सर्वाधिक सोनेखरेदी केली जाते. ऑगस्ट, सप्टेंबर या कालावधीत तेथे लग्नसराई सुरू होते. त्यामुळे तमिळनाडू, केरळ आणि कर्नाटकातील सराफा बाजारात खास करून दागिन्यांच्या दुकानांत मोठ्या प्रमाणावर उलाढाल होते. मात्र, तेथेही गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा १५ ते २० टक्के कमी मागणी आहे.

दागिनेच नव्हे तर सोन्याची नाणी, बिस्किटे या स्वरूपातील सोनेविक्रीलाही यंदा फटका बसला आहे. सोन्याची नाणी आणि गोल्ड बार बाजारातील उलाढालीने यंदा ११ वर्षांतील नीचांकाची नोंद केली आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा या विक्रीमध्ये ३५ टक्के घट झाली आहे.