कोरोनाचे ‘सेरो सर्वेक्षण’ : झोपडपट्टी परिसरातील कोरोना संसर्गात घट, अन्यत्र वाढ

Mumbai Slums - Sero Survey

मुंबई : मुंबईतील (Mumbai) कोविड (COVID-19) संसर्गाच्या ‘सेरो सर्वेक्षणा’च्या दुसऱ्या फेरीचा अहवाल प्रसिद्ध झाला आहे. पहिल्या फेरीच्या तुलनेत झोपडपट्टीतील अॅन्टिबॉडीजची (Anti-Bodies) पातळी घसरली तर बिगर झोपडपट्टी भागांतील अॅन्टिबॉडीज प्राबल्यात किंचित वाढ झाली आहे. पहिल्या फेरीच्या तुलनेत दुसऱ्या फेरीत झोपडपट्टी परिसरातील संसर्गात घट तर, बिगर झोपडपट्टी क्षेत्रातील संसर्गात वाढ झाल्याचे या सर्वेक्षणात म्हटले आहे. मात्र, दुसऱ्या फेरीतही इमारतींपेक्षा झोपडपट्टी परिसरात अॅन्टीबॉडीजचे प्रमाण अधिकच असल्याचे निदर्शनास आले.

झोपडपट्टी भागांमध्ये सरासरी सुमारे ४५ टक्के  अॅन्टिबॉडीज  तर बिगर झोपडपट्टी भागांमध्ये सुमारे १८ टक्के  अॅन्टिबॉडीजचे   प्रमाण वाढले आहे. पहिल्या फेरीतील सर्वेक्षणानुसार झोपडपट्टी भागांमध्ये ५७ टक्के आणि बिगर झोपडपट्टी भागांमध्ये सुमारे १६ टक्के  अॅन्टिबॉडीज  प्राबल्य आढळून आले होते. सर्वेक्षणाच्या दोन्ही फेऱ्यांमध्ये  अॅन्टिबॉडीज   प्राबल्य हे पुरुषांच्या तुलनेत महिलांमध्ये किंचितसे अधिक आढळून आले आहे, असे दुसऱ्या सर्वेक्षणात म्हटले आहे.

पहिल्या फेरी दरम्यान सर्व वयोगटांमध्ये अॅन्टिबॉडीजचे समान प्राबल्य आढळले होते, तर दुसऱ्या फेरी दरम्यान हे प्राबल्य ४० पेक्षा अधिक वयोगटातील व्यक्तींमध्ये काही प्रमाणात अधिक असल्याचे आढळले. सर्वेक्षणाच्या दोन्ही फेऱ्यांदरम्यान आरोग्य क्षेत्रात काम करणाऱ्या व्यक्तींमध्ये (Health Care Workers) सरासरी २७ टक्के  अॅन्टिबॉडीज  प्राबल्य आढळून आले आहे. सेरो सर्वेक्षणाची दुसरी फेरी ही आर / उत्तर, एम / पश्चिम आणि एफ / उत्तर याच तीन विभागांत सप्टेंबर अखेरीस करण्यात आली होती. दुसऱ्या फेरीत ५ हजार ३८४ नमुने संकलित करण्यात आले आहेत.

सेरो सर्वेक्षण (Sero Survey)

मुंबईमध्ये ‘सार्स-कोविड-२’ संसर्गाच्या अनुषंगाने, रक्त नमुने घेऊन करावयाचे सर्वेक्षण अर्थात सेरोलॉजिकल सर्वेलन्सचा उपक्रम नीती आयोग, मुंबई महानगरपालिका, टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रीसर्च (मुंबई) यांच्याद्वारे संयुक्तरीत्या राबविण्यात येतो आहे. या सर्वेक्षणात कस्तुरबा रेणू जीवशास्त्र वैद्यकीय प्रयोगशाळा, ट्रान्सलेशनल स्वास्थ्य विज्ञान एवं प्रौद्योगिकी संस्थान (Translational Health Science and Technology Institute), ए. टी. ई. चंद्रा फाउंडेशन आणि आय. डी. एफ. सी. इन्स्टिट्यूट या संस्था सहभागी आहेत.

भारतातील एक व्यापक अवछेदी सर्वेक्षण (क्रॉस-सेक्शनल सर्वे) म्हणून या अभ्यासाचे उद्दिष्ट नागरिकांच्या रक्तातील प्रतिद्रव्याचे  (अॅन्टिबॉडीज) प्राबल्य जाणून घेणे हे होते. पहिल्या फेरीमध्ये अंदाजित केलेल्या ८ हजार ८८७ पैकी एकूण ६ हजार ९३६ नमुने संकलित करण्यात आले होते. झोपडपट्टी आणि बिगर झोपडपट्टी परिसर मिळून आर / उत्तर, एम / पश्चिम आणि एफ / उत्तर या ३ विभागांमध्ये सर्वसाधारण लोकसंख्येतून हे नमुने संकलित करण्यात आले होते.

सर्वेक्षणात सहभागी व्यक्तींची संमती घेऊन त्यांना सहभागी करून घेण्यात आले होते. यामध्ये अबॉट कंपनीच्या क्लिया पद्धतीचा उपयोग करून अँटी सार्स कोविड आयजीजी  अॅन्टिबॉडीजची  पडताळणी करण्यात आली. सर्वेक्षणाच्या दुस-या फेरीत आर / उत्तर, एम / पश्चिम आणि एफ / उत्तर याच तीन विभागांत सदर सर्वेक्षण सप्टेंबर अखेरीस करण्यात आले. या दुसऱ्या फेरी अंतर्गत अंदाजित केलेल्यात ५८४० लक्ष्य नमुन्यांपैकी ५३८४ नमुने संकलित करण्यात आले. हे नमुने संकलित करण्यासाठी ७२८ व्यक्तींनी काम केले. दुसऱ्या फेरीतील सर्वेक्षणामध्ये लक्षणे असलेल्या, बरे झालेल्या किंवा लक्षणे नसलेल्या व्यक्तींचा समावेश होता. संस्थात्मक विलगीकरणात असलेल्या आणि सक्रिय प्रतिबंधात्मक क्षेत्रातील व्यक्तींना या अभ्यासातून वगळण्यात आले. एकूण नमुन्यांपैकी साधारणपणे एक ते दोन टक्के नमुने गेल्या फेरीत सहभागी झालेल्या व्यक्तीचेही होते.

दुसऱ्या फेरीतील सर्वेक्षणाचे परिणाम

दुसऱ्या फेरीतील सर्वेक्षणाचे परिणाम दर्शवतात की, झोपडपट्टी परिसरातील नमुन्यांमध्ये आढळून आलेले  अॅन्टिबॉडीजचे  प्राबल्य आणि बाधित रुग्णांची संख्या (Reported Cases) याचा अभ्यास केल्यास झोपडपट्टी परिसरातील संसर्गात काही प्रमाणात घट झाली आहे. पहिल्या फेरीतील सर्वेक्षणाच्या तुलनेत दुसऱ्या फेरी दरम्यान बिगर झोपडपट्टी परिसरांमध्ये आंशिक वाढ नोंदविण्याात आली आहे. झोपडपट्टी परिसरातील लोकसंख्येमध्ये आढळून आलेल्या  अॅन्टिबॉडीज  प्राबल्याच्या टक्केवारीच्या तुलनेत त्याच परिसरातील काम करणा-या आरोग्य कर्मचाऱ्यांमध्ये  अॅन्टिबॉडीजचे  प्राबल्य तुलनेने कमी असल्याचे आढळून आलेले आहे. आरोग्य कर्मचाऱ्यांद्वारे मास्कचा करण्यात येत असलेला  सुयोग्य वापर आणि हातांची करण्यात येत असलेली नियमित स्वच्छता यामुळे हे शक्य झाले असावे. शास्त्रीय पुरव्यांआधारे असे म्हणता येऊ शकते की, बरे झालेले रुग्ण (Record Patient) / लक्षणे नसलेले रुग्ण यांच्यामध्ये काही कालावधीनंतर  अॅन्टिबॉडीज पातळी ही घसरते; ही बाब दोन्ही फेऱ्यांमधील सर्वेक्षणादरम्यानचा कल दर्शविते. तसेच या बाबीचा प्रतिकारशक्तीवर काही परिणाम होत असल्याची माहिती अद्याप नाही.

बातम्यांच्या अपडेटसाठी लाईक करा आमच्या फेसबुक पेजला

MT LIKE OUR PAGE FOOTER